Internationale adoptie raakt in Nederland ongeveer 44.000 mensen. Zij zijn geadopteerd uit ongeveer 89 landen. De meeste adopties gebeurden sinds de jaren ’60. Naar verwachting stopt internationale adoptie in 2030.
Er zijn meer meisjes geadopteerd dan jongens. Daardoor gaat het nu, als we kijken naar volwassenen, relatief vaak over vrouwen.
Adoptie raakt aan meer dan alleen “geadopteerd zijn”
Adoptie staat niet los van de rest van iemands leven. Het hangt samen met hoe je wordt gezien en behandeld in de samenleving. Bijvoorbeeld door:
- of je vrouw bent of man
- je huidskleur of afkomst
- je culturele achtergrond
- hoeveel geld en kansen je familie had
Als je dit allemaal meeneemt, zie je dat geadopteerde vrouwen niet alleen te maken hebben met verlies en vragen over wie ze zijn, maar ook met verwachtingen over hoe vrouwen ‘horen’ te zijn.
De druk om dankbaar te zijn
Veel geadopteerde vrouwen herkennen een stille boodschap: “Wees dankbaar.”
Die druk is niet voor iedereen hetzelfde. Bij vrouwen komt daar vaak iets bij: vrouwen wordt vaker geleerd dat zij:
- de sfeer goed moeten houden
- relaties moeten beschermen
- emoties van anderen moeten opvangen
- ruzie en spanning moeten verzachten
Als adoptie vooral wordt gezien als “je bent gered” of “je hebt geluk gehad”, dan kan dat extra zwaar voelen. Het kan ervoor zorgen dat vrouwen:
- zich te veel aanpassen
- het moeilijk vinden om grenzen aan te geven
- boosheid inslikken
- zich “niet goed genoeg” voelen
Veel vrouwen beschrijven een diep gevoel van: “Ik mag er zijn, zolang ik me goed gedraag.”
Dan wordt het al snel: “Er is iets mis met mij.”
In plaats van: “Mij is iets overkomen dat mij heeft geraakt.”
Dat verschil is belangrijk. Het helpt om niet jezelf de schuld te geven, maar te zien wat je hebt meegemaakt.
Ruimte innemen in de samenleving
Als je onzeker bent over je plek, neem je minder makkelijk ruimte in. Dat kan invloed hebben op:
- meedoen aan groepen en netwerken
- je stem laten horen
- je mengen in gesprekken op werk, in de wijk of in de politiek
Daarom is het extra betekenisvol dat dit initiatief is gestart door drie vrouwen.
Adoptie werkt door in volgende generaties
Adoptie stopt niet bij “toen”. Het kan later opnieuw naar boven komen. Bijvoorbeeld als een geadopteerde vrouw zwanger wordt of moeder. Dan komen vragen terug zoals:
- Waar kom ik vandaan?
- Wat wil ik doorgeven aan mijn kind?
- Wat weet ik wel en niet over mijn familiegeschiedenis?
Ook kinderen van geadopteerde vrouwen kunnen die vragen krijgen: waar komen wij (deels) vandaan? Zo zie je: adoptie kan doorwerken in een familie, over meerdere generaties.
Ook familie in het land van herkomst draagt verlies
In Nederland gaat het gesprek vaak vooral over het kind dat is geadopteerd. Maar in het herkomstland kan óók groot verlies zitten. Bijvoorbeeld bij:
- moeders die hun kind zijn kwijtgeraakt (vrijwillig of niet)
- vaders, broers, zussen en andere familieleden die achterbleven
De stemmen van moeders uit herkomstlanden krijgen in Nederland nog te weinig ruimte.
Writerscamp – 6 maart (Rotterdam) – Besloten
Op 6 maart is er een besloten Writerscamp in Studio de Bakkerij in Rotterdam. Het wordt georganiseerd door drie internationaal geadopteerde vrouwen. Ook de deelnemers zijn hoofdzakelijk vrouwen. Dat is geen toeval: dit onderwerp leeft sterk onder vrouwen.
Organisatoren
- Nikwi Lifang Hoogland – oprichter en voorzitter van Adoptiepedia (organisatie voor Chinees en Taiwanees geadopteerden). Zelf geadopteerd uit China.
- Joon Hee Suh – programmamaker bij Studio de Bakkerij, curator van Ver van Hier (kunst en verhalen van internationaal geadopteerden), en oprichter van Onni Rotterdam (platform en netwerk voor Aziatische vrouwen). Zelf geadopteerd uit Zuid-Korea, weduwe en moeder van twee dochters.
- Sharinda Nathaliya Wolffers – organisator van Sri Lanka Fest, maker/onderzoeker rond adopties uit Sri Lanka en producent van de korte documentaire Aluth Avurudu. Zelf geadopteerd uit Sri Lanka en alleenstaande moeder.
Omdat de deelnemers uit veel verschillende landen komen, is er veel verschil in achtergrond, cultuur en ervaringen. Daarom is het belangrijk dat er ruimte is voor zowel wat mensen delen als wat anders is per persoon.
Deze eerste editie is een startpunt. In de toekomst kan er een grotere, bredere editie komen, met nog meer verschillende stemmen. Zo kan het initiatief niet alleen beleidsmakers en organisaties bereiken, maar ook de gemeenschap van geadopteerden zelf versterken.
Theatervoorstelling Heldendaad – 6 maart (Rotterdam)
De kick-off sluit aan op de theatervoorstelling Heldendaad, van Neljina Khensani van Leeuwen, geadopteerd uit Zuid-Afrika. De voorstelling is vrij toegankelijk.
Deze publicatie is tot stand gekomen met Joon Hee Suh.
