Morgen sluiten we het Rotterdams Jaar van de Vrouw af met een toekomstdebat met gemeenteraadsleden. Ook de nieuwe Rotterdamse verkiezingscampagnes staan voor de deur. Aan de Rotterdamse politiek geven we zeven opgaven mee voor een gelijkwaardige stad.
In het kort
VIDA vraagt de Rotterdamse politiek om, samen met vrouwen en vrouwenorganisaties in de stad, een meerjarig Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn te sluiten. In dat akkoord:
- structurele inzet op het versterken van de positie van vrouwen, vrouwenwelzijn en emancipatie, van preventie en veiligheid tot werk en inkomen, participatie en inclusie
- positionering van een samenwerkingsverband van vrouwen en vrouwenorganisaties die een stem en invloed heeft op onderwerpen die hen aangaan
- meerjarige financiering voor vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven, met speciale aandacht voor praktisch opgeleide vrouwen en vrouwen in kwetsbare posities.
De 7 opgaven:
- Sluit een Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn
- Voorkom geweld tegen vrouwen in plaats van het alleen te veroordelen
- Betrek mannen als volwaardige onderdeel van de oplossing
- Zorg voor een stevige financiële basis voor vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven
- Sta pal voor de autonomie van vrouwen
- Verbind gezondheid en arbeidsrechten voor alle vrouwen
- Bouw aan onderlinge verbinding als basis voor een gelijkwaardige stad
1. Sluit een Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn
VIDA wil een Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn, waarin politiek, vrouwen en vrouwenorganisaties heldere afspraken maken om de positie van vrouwen structureel te versterken. Dit akkoord moet zorgen voor meer samenhang tussen beleidsterreinen én voor een langdurige inzet, zodat de samenwerking tussen vrouwen, vrouwenorganisaties, wijken, vrijwilligers, (zelf)organisaties en (semi)professionals echt verstevigd wordt.
Nu zijn initiatieven, inzet en financiering versnipperd. Daarvoor is een sterk samenwerkingsverband van vrouwen en vrouwenorganisaties nodig, met een herkenbare stem én daadwerkelijke invloed op de onderwerpen die hen raken. Deze samenwerking betekent niet dat alles op één hoop gegooid moet worden; de kracht zit juist in de verscheidenheid, in vrouwen en vrouwenorganisaties met een eigen identiteit en een eigen bereik naar hun achterban.
2. Voorkom geweld tegen vrouwen in plaats van het alleen te veroordelen
Geweld tegen vrouwen en femicide zijn geen incidenten, maar dagelijkse realiteit voor veel vrouwen en hun omgeving. Er wordt – terecht – hard gewerkt aan een betere keten tussen hulpverlening, politie en justitie. Die strafrechtelijke en hulpverleningskant is onmisbaar, maar als we dán pas in beeld komen, zijn we vaak al te laat. Voorkomen is beter dan veroordelen.
Dat vraagt om structurele inzet op meerdere fronten tegelijk:
- educatie, bewustwording en empowerment;
- het versterken van de positie van vrouwen, onder andere via economische zelfstandigheid en stevige sociale vangnetten;
- gerichte preventie op jongeren, hun families en rolmodellen.
Echte preventie begint vroeg: in gezinnen, vriendengroepen, scholen, wijken en bij lokale organisaties zoals VIDA, Huizen van de Wijk en gemeenschapsleiders. Geweld tegen vrouwen raakt niet alleen de vrouw zelf, maar ook kinderen, families, buurten en volgende generaties. Daarbij is het cruciaal oog te hebben voor verschillen in positie en familiedynamieken. Zonder gerichte aandacht, bescherming en ondersteuning is de kans groot dat slachtoffers van nu de daders of opnieuw de slachtoffers van later worden. De vraag is dus: hoe doorbreken we deze cirkel?
Ook de gelaagdheid van problemen mag niet genegeerd worden. Praktisch opgeleide vrouwen, vrouwen van kleur, LHBTI+, dakloze en ongedocumenteerde vrouwen krijgen vaak een stapel extra risico’s en barrières bovenop het feit dat ze vrouw zijn. Deze stapeling vraagt om specifieke aandacht en maatwerk.
Geweld tegen vrouwen is geen privéprobleem, maar een maatschappelijk probleem. Het vraagt om een gezamenlijke aanpak waarin overheid, instellingen, wijken, mannen én vrouwen samen verantwoordelijkheid nemen om geweld te voorkomen.
3. Betrek mannen als volwaardige onderdeel van de oplossing
Emancipatie is een gezamenlijke opdracht. VIDA wil investeren in een Mannenplatform waarin mannen actief worden betrokken bij het versterken van de positie van vrouwen.
Door in mannen te investeren nemen zij hun deel van de verantwoordelijkheid in relaties, gezinnen, op straat en op het werk, leren zij emoties en stress beter begrijpen, consent serieus te nemen en als betrokken vader of partner aanwezig te zijn, en worden zij bondgenoot in plaats van toeschouwer.
Emancipatiebeleid richt zich nu vaak vooral op vrouwen. Het Mannenplatform vult dit aan door mét mannen te werken, zodat verandering geen “vrouwenproject” blijft.
4. Zorg voor een stevige financiële basis voor vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven
De financiële basis onder vrouwenrechten en vrouwenwelzijn staat onder druk, internationaal, nationaal en lokaal. Bezuinigingen en scheve verhoudingen in financiering raken direct de slagkracht van vrouwenorganisaties.
Veel organisaties draaien op tijdelijke projectsubsidies, waardoor structurele inzet kwetsbaar blijft. Internationale en landelijke organisaties zoals CARE en NVR luiden al langer de noodklok: zonder serieuze, structurele investeringen in vrouwenorganisaties is er geen geloofwaardig beleid op vrouwenrechten.
VIDA vraagt om gerichte, meerjarige investeringen in vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven en om een stevige stedelijke infrastructuur voor vrouwenrechten en vrouwenwelzijn.
5. Sta pal voor de autonomie van vrouwen
De loonkloof tussen vrouwen en mannen wordt langzaam kleiner, maar het tempo is te laag – zeker voor praktisch opgeleide vrouwen en vrouwen met grote zorgtaken. Zij merken elke dag dat gelijkwaardigheid op papier iets anders is dan gelijkwaardigheid in de praktijk. Hun uurloon is lager, hun inkomenszekerheid kleiner en de zorglast groter. Dat belemmert hun zelfbeschikking en het maken van eigen keuzes over werk, wonen, gezin en toekomst.
Niet of slecht betaald werk door de helft van de beroepsbevolking levert veel op voor gevestigde economische belangen, maar de rekening wordt bij vrouwen neergelegd.
Tegelijkertijd zien we, internationaal en in Europa, goed georganiseerde conservatieve bewegingen die de autonomie van vrouwen onder druk zetten. Het recht op abortus is in Nederland nu relatief veilig, maar ontwikkelingen in andere landen laten zien hoe snel verworven rechten kunnen worden ingeperkt of teruggedraaid. Dat vraagt om alertheid, ook hier.
VIDA wil daarom pal staan voor respect en waardering voor vrouwen, voor volledige autonomie van vrouwen over hun lichaam, hun tijd en hun toekomst, én voor waakzaamheid en actieve verdediging van vrouwenrechten – juist ook in Nederland.
6. Verbind gezondheid en arbeidsrechten voor alle vrouwen
Vrouwelijke gezondheid – en zeker zaken als menstruatie en menopauze – wordt nog te vaak gezien als privéprobleem, terwijl de impact op werk, inkomen en welzijn groot is.
VIDA wil dat vrouw-specifieke gezondheidsklachten serieus worden genomen als arbeidsrechtelijk én publiek gezondheidsthema.
Dat vraagt om werkgevers met duidelijk beleid rond vrouwelijke gezondheid, inclusief een open gesprek en preventie van uitval, zorgprofessionals die beter signaleren, tijdig behandelen en vrouwen serieus nemen, en aandacht voor de combinatie van werk, (onbetaalde) zorg en gezondheid bij vrouwen.
Gezonde, erkende vrouwen blijven langer met plezier werken, vallen minder uit en hebben meer ruimte om economisch zelfstandig te zijn.
7. Bouw aan onderlinge verbinding als basis voor een gelijkwaardige stad
VIDA wil vrouwen en vrouwenorganisaties – én hun bondgenoten – met elkaar verbinden, over leeftijden, achtergronden, gender en klasse heen. Emancipatie begint bij ontmoeting: in de wijk, in jezelf en met elkaar.
Daarom creëert VIDA ruimtes waar mensen verhalen delen, bruggen slaan en uit hun eigen bubbel stappen. Losse ontmoetingen groeien zo uit tot gemeenschappen waar steun en inspiratie vanzelfsprekend zijn, en waar vrouwen elkaars kracht versterken en samen nieuwe kansen creëren.
Daarbij is aandacht voor specifieke groepen in Rotterdam essentieel. Emancipatie gaat niet alleen over vrouwen in topfuncties of hoogopgeleide activisten. Voor veel praktisch opgeleide vrouwen sluit beleid niet aan op hun realiteit: lager uurloon, zware zorgtaken en weinig zeker werk. Zij voelen zich vaak wél persoonlijk geëmancipeerd, maar missen de daadwerkelijke keuzevrijheid om dat in hun leven, werk en inkomen waar te maken. Het is van groot belang dat we in oplossingen rekening houden met de gelaagdheid van iemands persoon en situatie.
Zo bouwen we aan een gelijkwaardig Rotterdam dat inclusief én veerkrachtig is: een stad waarin vrouwen niet alleen voor zichzelf, maar ook voor elkaar kunnen opstaan.
Wat we de Rotterdamse politiek vragen:
VIDA vraagt de Rotterdamse politiek om:
- Samen met vrouwen en vrouwenorganisaties een meerjarig Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn te sluiten.
- In dat akkoord structureel in te zetten op vrouwenwelzijn en emancipatie (van veiligheid en preventie tot werk & inkomen, participatie en inclusie), met een helder gepositioneerd samenwerkingsverband van vrouwenorganisaties aan tafel.
- Meerjarige financiering vrij te maken voor vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven.
Tot slot
Rotterdam zit vol krachtige, betrokken vrouwen – in buurten, organisaties, bedrijven, leefwerelden. Maar die kracht wordt nog te weinig gezien, verbonden en ondersteund. Te vaak hangt vooruitgang af van losse projecten, incidentele subsidies en individuele veerkracht.
Met VIDA leggen we een voorstel op tafel dat verder gaat dan een volgend projectplan: een meerjarig Maatschappelijk Akkoord op Vrouwenwelzijn, met duidelijke afspraken, heldere rollen en een stevige plek voor vrouwen en vrouwenorganisaties in het hart van het stedelijk beleid.
Onze vraag aan de Rotterdamse politiek is simpel én ambitieus:
kies ervoor om de positie van vrouwen niet langer als bijzaak te behandelen, maar als randvoorwaarde voor een sterke, veilige, gelijkwaardige en veerkrachtige stad.
VIDA staat klaar om samen met jullie – en met de vrouwen in deze stad – deze zeven opgaven verder uit te werken en in praktijk te brengen. Niet óver vrouwen, maar mét vrouwen.
P.S. Uit een rondgang onder vrouwen en vrouwenorganisaties blijkt dat deze behoefte breed leeft. Heb je hier nog niet over kunnen meepraten? Beschouw dit dan bij deze als een uitnodiging om aan te haken en samen de zeven opgaven verder aan te scherpen.
Meer weten of in gesprek? Neem contact op met VIDA via info@vidarotterdam.nl of bel +31652435446 (Amanda Wams, directeur-bestuurder VIDA).
Het Toekomstdebat en het Rotterdams Jaar van de Vrouw wordt georganiseerd door Vrouwen van Rotterdam.
